Fed tạm dừng hạ lãi suất, kinh tế Mỹ mạnh lên nhưng 'tín hiệu' lạm phát vẫn cảnh báo rủi ro

2h sáng ngày 29/1 (theo giờ Việt Nam), Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quyết định tạm dừng cắt giảm lãi suất, trong bối cảnh Ngân hàng Trung ương đang đối mặt với những câu hỏi về tính độc lập của mình và chờ đợi người lãnh đạo mới.

Theo đó, phạm vi lãi suất vẫn ở mức 3,5% – 3,75%, đúng như dự đoán của thị trường. Quyết định này chấm dứt chuỗi ba lần cắt giảm liên tiếp, mỗi lần 0,25 điểm phần trăm, vốn được coi là những biện pháp nhằm phòng ngừa nguy cơ suy yếu của thị trường lao động.

Khi quyết định giữ nguyên chính sách, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đồng thời nâng đánh giá về tăng trưởng kinh tế và tỏ ra bớt lo ngại hơn đối với thị trường lao động so với áp lực lạm phát.

“Các chỉ báo hiện có cho thấy hoạt động kinh tế tiếp tục mở rộng với tốc độ vững chắc. Việc làm mới vẫn ở mức thấp và tỷ lệ thất nghiệp đã có dấu hiệu ổn định. Lạm phát vẫn ở mức tương đối cao”, thông cáo sau cuộc họp nêu rõ.

Đáng chú ý, Fed đã loại bỏ một đoạn trong tuyên bố trước đó cho rằng rủi ro suy yếu của thị trường lao động lớn hơn nguy cơ lạm phát gia tăng.

Sự thay đổi này cho thấy các nhà hoạch định chính sách đang có cái nhìn cân bằng hơn giữa hai mục tiêu kép của Fed: Kiểm soát lạm phát và duy trì toàn dụng lao động, từ đó ủng hộ cách tiếp cận thận trọng, kiên nhẫn hơn đối với chính sách tiền tệ.

Tuyên bố lần này gần như không đưa ra chỉ dẫn cụ thể nào cho các bước đi tiếp theo. Thị trường hiện dự đoán Fed sẽ chờ ít nhất đến tháng 6 mới xem xét điều chỉnh lãi suất trở lại.

Hiện Fed cho biết họ chưa vội thay đổi lãi suất. Trước khi quyết định có điều chỉnh tiếp hay không, và điều chỉnh khi nào, họ sẽ theo dõi sát các số liệu kinh tế mới, đánh giá diễn biến triển vọng kinh tế và cân nhắc rủi ro giữa lạm phát và tăng trưởng.

Cách diễn đạt này cho thấy Fed đang phát tín hiệu rằng chu kỳ nới lỏng tiền tệ bắt đầu từ tháng 9/2025 có thể đã đi đến giai đoạn chậm lại.

Giống như các cuộc họp gần đây, quyết định lần này không đạt được sự đồng thuận tuyệt đối. Hai Thống đốc Stephen Miran và Christopher Waller bỏ phiếu phản đối việc giữ nguyên lãi suất, cho rằng cần tiếp tục cắt giảm thêm 0,25 điểm phần trăm.

Cả hai đều được Tổng thống Donald Trump bổ nhiệm: Ông Miran nhận vị trí trong Hội đồng Thống đốc vào tháng 9/2025 để hoàn tất nhiệm kỳ còn dang dở, còn ông Waller được bổ nhiệm trong nhiệm kỳ Tổng thống đầu tiên của ông Trump.

Nhiệm kỳ của Miran sẽ kết thúc vào thứ Bảy tới, trong khi Waller từng phỏng vấn cho vị trí Chủ tịch Fed nhưng bị đánh giá là ứng viên ít có khả năng trúng cử.

Chủ tịch Jerome Powell chỉ còn hai cuộc họp nữa trước khi kết thúc nhiệm kỳ lãnh đạo Fed, khép lại tám năm đầy biến động, bao gồm đại dịch toàn cầu, suy thoái kinh tế sâu và hàng loạt cuộc đối đầu kéo dài với Tổng thống Trump.

Gần đây nhất, Bộ Tư pháp Mỹ đã triệu tập ông Powell liên quan đến dự án cải tạo trụ sở Fed tại Washington, D.C. Trước đó, Tổng thống Trump nhiều lần đe dọa sa thải ông Powell và thậm chí đã tiến hành các bước nhằm bãi nhiệm Thống đốc Lisa Cook, vụ việc hiện đang chờ phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ.

Điểm mấu chốt của tất cả căng thẳng này là cuộc chiến về tính độc lập của Fed, hay khả năng hoạt động mà không bị can thiệp chính trị.

Khi xác nhận cuộc điều tra của Bộ Tư pháp, ông Powell hiếm hoi có phát biểu thẳng thắn, cho rằng động thái này xuất phát từ nỗ lực của ông Trump nhằm kiểm soát chính sách tiền tệ. Các đời Tổng thống trước đây cũng từng chỉ trích Fed và gây áp lực đòi cắt giảm lãi suất, nhưng chưa ai hành động quyết liệt và công khai như ông Trump.

Trong khi đó, Fed còn phải đối mặt với một bức tranh kinh tế nhiều thách thức.

Tăng trưởng, đo bằng chỉ số rộng nhất là tổng sản phẩm quốc nội (GDP), vẫn rất mạnh mẽ. Quý III ghi nhận mức tăng 4,4% và ba tháng cuối năm đang trên đà đạt 5,4%, theo ước tính của Fed chi nhánh Atlanta.

Ở chiều ngược lại, thị trường lao động đang chứng kiến tốc độ tuyển dụng chậm lại, một phần do chính quyền ông Trump siết chặt kiểm soát nhập cư trái phép. Tuy nhiên, số vụ sa thải vẫn ở mức thấp, với số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu đang ở mức thấp nhất trong hai năm qua.

Lạm phát mới là vấn đề gây nhiều lo ngại hơn. Dù đã giảm so với mức cao nhất trong 40 năm vào năm 2022, lạm phát hiện vẫn dao động gần 3%, cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% của Fed.

Điều này khiến một số quan chức FOMC cho rằng cần tạm dừng hoặc thậm chí chấm dứt việc cắt giảm lãi suất cho đến khi có bằng chứng rõ ràng hơn về xu hướng hạ nhiệt của giá cả.

Các mức thuế quan do ông Trump áp đặt cũng là một yếu tố nền trong câu chuyện lạm phát. Các nhà kinh tế của Fed nhìn chung cho rằng những mức thuế này sẽ gây áp lực tăng giá trong ngắn hạn, nhưng sẽ giảm dần vào cuối năm nay.

Thị trường hợp đồng tương lai hiện chỉ dự đoán tối đa hai lần cắt giảm lãi suất trong năm 2026 và không có lần nào trong năm 2027, bất kể ai sẽ là Chủ tịch Fed tiếp theo. Các thị trường dự đoán đang nghiêng về ông Rick Rieder, Giám đốc mảng trái phiếu của BlackRock, như ứng viên sáng giá để kế nhiệm ông Powell.