Giới đầu tư Phố Wall không còn sợ bất ổn

Xung đột tại Trung Đông leo thang, giá năng lượng tăng vọt, dòng vốn tháo chạy khỏi các thị trường mới nổi và những rạn nứt ngày càng rõ trong lĩnh vực tín dụng tư nhân đang khiến bức tranh tài chính toàn cầu phủ bóng bất định. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo rủi ro ổn định tài chính gia tăng, trong khi Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) ghi nhận hoạt động giao dịch tư nhân suy yếu rõ rệt trước làn sóng rút vốn.

Thế nhưng, trái ngược với gam màu ảm đạm đó, thị trường chứng khoán Mỹ vẫn duy trì đà đi lên, nhiều chỉ số lớn quay trở lại và thậm chí vượt qua vùng đỉnh lịch sử. Các định chế tài chính hàng đầu như JPMorgan, Goldman Sachs hay Morgan Stanley tiếp tục giữ quan điểm tích cực với cổ phiếu Mỹ, đặc biệt là nhóm vốn hóa lớn.

Nghịch lý của một thị trường cổ phiếu leo cao giữa bất ổn

Bối cảnh kinh tế vĩ mô hiện nay không hề dễ chịu. Trong cuộc họp tháng 3, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giữ nguyên lãi suất chính sách ở mức 3,5%-3,75%, đồng thời phát tín hiệu rằng mọi điều chỉnh tiếp theo sẽ phụ thuộc chặt chẽ vào dữ liệu kinh tế. Biên bản cuộc họp cho thấy cú sốc giá năng lượng cùng căng thẳng địa chính trị đã đẩy lợi suất trái phiếu tăng cao, kéo theo kỳ vọng cắt giảm lãi suất suy giảm đáng kể.

Báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới mới nhất của IMF cũng đưa ra dự báo kém lạc quan hơn: tăng trưởng toàn cầu năm 2026 chỉ đạt khoảng 3,1%, ngay cả trong kịch bản xung đột không lan rộng. Điều kiện tài chính thắt chặt hơn, cùng áp lực lạm phát kéo dài, đang bào mòn sức chống chịu của nhiều nền kinh tế.

Trong khi đó, hệ thống tài chính phát đi nhiều tín hiệu phòng thủ. BIS cho biết hoạt động cho vay đòn bẩy (loại nợ dành cho các doanh nghiệp hoặc cá nhân đã có mức nợ cao hoặc lịch sử tín dụng yếu) và giao dịch tư nhân (hình thức đầu tư vào các doanh nghiệp không niêm yết trên sàn chứng khoán) đã giảm khỏi mức đỉnh, còn dữ liệu của IIF cho thấy cổ phiếu tại các thị trường mới nổi bị rút ròng tới 56 tỷ USD chỉ trong tháng 3 - mức cao nhất trong ít nhất hai thập kỷ. Đó không phải là dấu hiệu của một chu kỳ phục hồi đồng đều, mà là biểu hiện của một thị trường toàn cầu đang phân hóa mạnh theo tiêu chí thanh khoản, độ minh bạch và khả năng chống chịu bảng cân đối kế toán.

Lập luận của các tổ chức tài chính lớn xoay quanh một giả định then chốt: Tăng trưởng kinh tế chậm lại nhưng chưa rơi vào suy thoái, lãi suất còn dư địa giảm, trong khi lợi nhuận doanh nghiệp Mỹ vẫn duy trì sức bật mạnh. Goldman Sachs dự báo cổ phiếu toàn cầu có thể tăng thêm 11% trong vòng 12 tháng tới, dựa trên tiền lệ lịch sử rằng giai đoạn nền kinh tế tăng trưởng ổn định đi kèm nới lỏng tiền tệ thường hỗ trợ định giá cao hơn.

Morgan Stanley thậm chí cho rằng chu kỳ tăng giá hiện tại có thể kéo dài sang năm thứ tư, với S&P 500 hướng tới mốc 7.500 điểm. JPMorgan cũng duy trì quan điểm rằng năm 2026 nhiều khả năng vẫn là năm tích cực đối với cổ phiếu Mỹ.

Cốt lõi của niềm tin này nằm ở lợi nhuận doanh nghiệp. Theo FactSet, tăng trưởng lợi nhuận quý I/2026 của S&P 500 ước đạt 12,6%, đánh dấu quý thứ sáu liên tiếp tăng trưởng hai chữ số. Riêng lĩnh vực công nghệ thông tin được dự báo tăng tới 45%.

Dữ liệu LSEG IBES cho thấy lợi nhuận ngành công nghệ năm nay có thể tăng 43%, vượt xa mức trung bình 18,8% của toàn bộ S&P 500. Đồng thời, mức P/E kỳ vọng của nhóm công nghệ đã giảm đáng kể, từ 32 lần cuối tháng 10 xuống còn khoảng 20 lần vào cuối tháng 3 - gần sát mặt bằng chung của thị trường. Điều đó tạo nền tảng cho "khuyến nghị mua".

Câu chuyện AI tiếp tục là trụ cột cho kỳ vọng tăng trưởng. Amazon, Alphabet, Meta và Microsoft được dự báo sẽ chi khoảng 650 tỷ USD cho hạ tầng AI trong năm 2026, tăng mạnh so với mức 410 tỷ USD của năm trước. Trong chuỗi cung ứng này, các doanh nghiệp then chốt như ASML hay TSMC tiếp tục hưởng lợi rõ nét.

ASML đã nâng dự báo doanh thu nhờ nhu cầu chip AI tăng cao, còn TSMC được kỳ vọng ghi nhận mức tăng lợi nhuận quý lên tới 50%. Những con số này cho thấy AI không chỉ là câu chuyện kỳ vọng trên thị trường vốn, mà đã trở thành chu kỳ đầu tư thực chất, lan sâu vào bán dẫn, trung tâm dữ liệu và hạ tầng số.

Tiền rời khỏi "vùng rìa" để trở về trung tâm

Sự suy yếu ở tín dụng tư nhân và thị trường mới nổi lại càng củng cố vị thế của chứng khoán Mỹ.

Tín dụng tư nhân từng được xem là nơi trú ẩn hấp dẫn nhờ lợi suất cao và ít biến động định giá hằng ngày. Nhưng hiện nay, áp lực thanh khoản đang phơi bày một nghịch lý trên thị trường này: Đây là dạng tài sản đang thanh khoản kém nhưng các quỹ lại cam kết cho phép nhà đầu tư rút vốn định kỳ. Reuters ghi nhận hàng loạt quỹ lớn như Barings, Morgan Stanley, BlackRock, Apollo và Blue Owl đã phải kích hoạt hoặc siết giới hạn rút vốn.

Ở chiều ngược lại, Mỹ hưởng lợi từ vai trò "trung tâm hấp dẫn thanh khoản". Lượng trái phiếu Kho bạc Mỹ do nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ đã lên mức kỷ lục 9.490 tỷ USD trong tháng 2. Đồng USD tiếp tục được hỗ trợ nhờ nhu cầu mạnh đối với tài sản Mỹ.

Đối với nhiều nhà quản lý tài sản toàn cầu, lựa chọn hợp lý trong giai đoạn biến động là giảm tỷ trọng tại các nền kinh tế phụ thuộc dòng vốn ngoại, đồng thời tăng nắm giữ tài sản Mỹ - nơi có thanh khoản cao, độ sâu thị trường lớn và khả năng phòng thủ tốt hơn.

70,3 tỷ USD đã bị rút khỏi nhiều danh mục tại các thị trường mới nổi trong tháng 3. Ảnh: Reuters

Nếu phải tóm lược nghịch lý hiện tại trong một cụm từ, thì đó là giờ đây, giao dịch thắng cuộc không còn "ưa rủi ro", mà đã trở thành "chất lượng cao, thanh khoản cao, chuẩn chỉ số".

JPMorgan chỉ ra rằng xu hướng đầu tư thụ động đang khiến thị trường Mỹ ngày càng tập trung vào một nhóm rất nhỏ cổ phiếu vốn hóa lớn. Top 10 doanh nghiệp hiện chiếm khoảng 40% vốn hóa nhóm large-cap. Riêng trong tháng 2, các quỹ chỉ số cổ phiếu hút ròng 67,8 tỷ USD, trong khi quỹ chủ động bị rút 26,7 tỷ USD.

Song song đó, hoạt động mua lại cổ phiếu tiếp tục tạo lực đỡ mạnh từ nội tại. Theo S&P Dow Jones Indices, doanh nghiệp thuộc S&P 500 đã mua lại tới 1.020 tỷ USD cổ phiếu trong 12 tháng gần nhất - mức cao kỷ lục.

Đây là lợi thế cấu trúc mà nhiều thị trường mới nổi khó có được: Ngay cả khi vốn ngoại bán ròng, thị trường Mỹ vẫn có động lực đi lên từ chính doanh nghiệp (mua cổ phiếu quỹ - PV) và dòng tiền thụ động nội địa.

Nhìn từ góc độ phân bổ vốn, ba hiện tượng tưởng như tách biệt - căng thẳng tín dụng tư nhân, dòng vốn tháo chạy khỏi thị trường mới nổi và khuyến nghị mua cổ phiếu Mỹ - thực chất là ba mặt của cùng một xu hướng.

Nhà đầu tư đang rút khỏi những khu vực kém thanh khoản, định giá khó xác định và dễ tổn thương trước cú sốc lãi suất. Đồng thời, họ sẵn sàng trả giá cao hơn để nắm giữ những doanh nghiệp Mỹ lớn, thanh khoản cao, tạo tiền mặt mạnh và hưởng lợi trực tiếp từ chu kỳ đầu tư AI. Năm 2026, dòng vốn toàn cầu không rời bỏ rủi ro hoàn toàn. Nó chỉ đang rời khỏi một số khu vực để quay trở lại thị trường chứng khoán Mỹ.

-HOÀNG PHAN