Bán khống chứng khoán: Kiếm lời khi thị trường đi xuống

Bán khống chứng khoán (short selling) là một chiến lược đầu tư cho phép nhà đầu tư kiếm lợi nhuận từ sự sụt giảm giá của một mã cổ phiếu. 

Về cơ bản, đây là hành động bán một loại chứng khoán mà người bán không thực sự sở hữu tại thời điểm giao dịch, với kỳ vọng sẽ mua lại nó trong tương lai với mức giá thấp hơn để hưởng chênh lệch.
Bán khống chứng khoán: Kiếm lời khi thị trường đi xuống

Cơ Chế Hoạt Động Của Bán Khống

Quy trình bán khống thường diễn ra theo các bước sau:
  1. Vay Cổ Phiếu: Nhà đầu tư dự đoán một mã cổ phiếu sắp giảm giá sẽ liên hệ với công ty chứng khoán để vay mượn số lượng cổ phiếu đó từ kho của công ty hoặc từ một nhà đầu tư khác. Để thực hiện được giao dịch này, nhà đầu tư cần có một tài khoản ký quỹ và đáp ứng các yêu cầu về tài sản đảm bảo.
  2. Bán Cổ Phiếu Trên Thị Trường: Sau khi vay thành công, nhà đầu tư sẽ ngay lập tức bán số cổ phiếu đó trên thị trường với mức giá hiện tại.
  3. Chờ Giá Giảm: Nhà đầu tư sẽ theo dõi diễn biến thị trường và chờ đợi giá của mã cổ phiếu đó giảm xuống như dự đoán.
  4. Mua Lại Cổ Phiếu: Khi giá cổ phiếu đã giảm đến mức mong muốn, nhà đầu tư sẽ mua lại đúng số lượng cổ phiếu đã vay trên thị trường.
  5. Trả Lại Cổ Phiếu và Hưởng Lợi Nhuận: Cuối cùng, nhà đầu tư trả lại số cổ phiếu đã mua cho công ty chứng khoán và hoàn tất giao dịch. Lợi nhuận thu được chính là khoản chênh lệch giữa giá bán ban đầu và giá mua lại, sau khi đã trừ đi các chi phí liên quan như phí vay và phí giao dịch.
Ví dụ Minh Họa:

Giả sử nhà đầu tư A dự đoán cổ phiếu X của công ty XYZ sắp giảm giá. Giá hiện tại của cổ phiếu X là 100.000 VNĐ/cổ phiếu.

Bước 1 & 2: A vay 1.000 cổ phiếu X và bán ngay trên thị trường, thu về 100.000.000 VNĐ.

Bước 3 & 4: Một tuần sau, giá cổ phiếu X giảm xuống còn 80.000 VNĐ/cổ phiếu. A quyết định mua lại 1.000 cổ phiếu X với tổng chi phí là 80.000.000 VNĐ.

Bước 5: A trả lại 1.000 cổ phiếu X cho bên cho vay. Lợi nhuận của A là: 100.000.000 - 80.000.000 = 20.000.000 VNĐ (chưa trừ phí).

Mục Đích và Rủi Ro

Mục Đích:
  • Đầu cơ: Kiếm lợi nhuận từ việc dự đoán đúng xu hướng giảm giá của thị trường hoặc của một cổ phiếu cụ thể.
  • Phòng ngừa rủi ro (Hedging): Các nhà đầu tư lớn có thể sử dụng bán khống để bảo vệ danh mục đầu tư của mình trước những đợt suy thoái của thị trường chung.
Rủi Ro:
  • Thua lỗ không giới hạn: Đây là rủi ro lớn nhất của bán khống. Nếu dự đoán sai và giá cổ phiếu tăng thay vì giảm, nhà đầu tư sẽ phải mua lại cổ phiếu với giá cao hơn giá đã bán. Về lý thuyết, giá một cổ phiếu có thể tăng vô hạn, do đó mức lỗ tiềm năng cũng là vô hạn.
  • "Bán non" (Short Squeeze): Khi nhiều nhà đầu tư cùng bán khống một mã cổ phiếu, một đợt tăng giá đột ngột có thể buộc họ phải đồng loạt mua lại cổ phiếu để cắt lỗ, tạo ra một vòng xoáy đẩy giá lên cao hơn nữa và gây thua lỗ nặng.
  • Chi phí vay và cổ tức: Nhà đầu tư bán khống phải trả phí vay cổ phiếu và phải thanh toán bất kỳ khoản cổ tức nào được công ty phát hành chi trả trong thời gian vay.

Quy Định Tại Việt Nam

Hiện tại, trên thị trường chứng khoán cơ sở của Việt Nam, hoạt động bán khống chưa được chính thức cho phép đối với nhà đầu tư cá nhân. Tuy nhiên, trên thị trường chứng khoán phái sinh, nhà đầu tư có thể thực hiện các vị thế bán (short) hợp đồng tương lai chỉ số VN30, đây là một hình thức đầu tư dựa trên sự kỳ vọng chỉ số giảm điểm trong tương lai.

Chứng Khoán & Cổ Phiếu tổng hợp
---------------------------------
Tham gia đầu tư cùng VPS để nhận được sự hỗ trợ tận tâm từ các chuyên gia hàng đầu ngay hôm nay:
💢 Mở tài khoản chứng khoán VPS với kho số đẹp
💢 Hướng dẫn mở tài khoản chứng khoán
💢 Fanpage Chứng Khoán & Cổ Phiếu
💢 Hotline/ Zalo: 0933-068-179

Bài viết liên quan