Những điều bạn có thể chưa biết về ngày 10/10
Hà Nội có ngày lễ riêng?
Ngày 10/10/1954 là một mốc son trong lịch sử dân tộc, khi Thủ đô Hà Nội được giải phóng sau gần một thế kỷ dưới ách đô hộ.
 |
| Cột cờ Hà Nội. | Nguồn: Nhật Minh - Báo Lao động |
Ngược dòng lịch sử, sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời - nhân dân ta từ thân phận nô lệ trở thành người làm chủ đất nước. Tuy nhiên, thực dân Pháp với âm mưu tái chiếm Việt Nam đã nổ súng ngày 23/9/1945, mở đầu cuộc chiến tranh xâm lược lần thứ hai trên cả nước.
Ngày 19/12/1946, hưởng ứng Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”, quân và dân Hà Nội đã kiên cường chiến đấu suốt 60 ngày đêm "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh", mở đầu cho cuộc kháng chiến toàn quốc đầy vẻ vang, đồng thời tạo điều kiện để Trung ương Đảng và các lực lượng kháng chiến rút lui an toàn, chuẩn bị cho cuộc đấu tranh lâu dài.
Trong 9 năm kháng chiến chống Pháp, dù ở ngay giữa lòng địch, quân và dân Thủ đô vẫn kiên cường chiến đấu, vừa kháng chiến vừa góp sức cho các mặt trận, đặc biệt là trận Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”. Chiến thắng này buộc Pháp phải ký Hiệp định Genève (21/7/1954), công nhận độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam, rút quân khỏi miền Bắc.
Chiều 9/10/1954, những người lính Pháp cuối cùng rút khỏi Hà Nội. Sáng 10/10/1954, trong rừng cờ hoa rực rỡ, Ủy ban Quân chính Thành phố và các đơn vị Quân đội Nhân dân Việt Nam tiến vào Hà Nội trong sự chào đón của hơn 40 vạn người dân Thủ đô.
 |
| Ngày 10/10/1954, Thủ đô Hà Nội hân hoan đón chào đoàn quân chiến thắng trở về. | Ảnh tư liệu |
Từ đó, ngày 10/10 trở thành mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc, đồng thời khẳng định thắng lợi hoàn toàn của quân và dân ta trong cuộc kháng chiến chống Pháp, mở ra kỷ nguyên mới cho Hà Nội – Thủ đô nghìn năm văn hiến, anh hùng.
Những “nhân chứng sống” ngày Thủ đô giải phóng
Ngày 10/10/1954, lễ thượng cờ Tổ quốc tại Cột cờ Hà Nội diễn ra đầy thiêng liêng. Đoàn quân nhạc cử Quốc thiều, lá cờ Tổ quốc được kéo lên từ từ theo nhịp khúc quân hành. Cột cờ Hà Nội được xây dựng vào năm 1805 và mất 7 năm sau đó mới hoàn thành, tức vào năm 1812 - dưới triều vua Gia Long nhà Nguyễn.
Trong thời kì kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Cột cờ Hà Nội được sử dụng như một đài quan sát khu vực nội và ngoại thành. Năm 1873 và 1882, khi xảy ra hai trận chiến giữa quân triều đình nhà Nguyễn và quân Pháp, thực dân Pháp đã chiếm giữ nơi này và biến nó thành đồn quân sự. Mãi đến năm 1954, khi Thủ đô được giải phóng hoàn toàn, Cột cờ Hà Nội mới được ta tiếp quản. Trong những năm chiến tranh phá hoại của Mỹ, nơi đây lại tiếp tục giữ vai trò đài quan sát cho bộ đội phòng không bảo vệ bầu trời Hà Nội.
Hiện, Cột cờ Hà Nội (hay kỳ đài Hà Nội) tọa lạc tại số 28A đường Điện Biên Phủ, Quận Ba Đình, Hà Nội.
Bên cạnh Cột cờ Hà Nội, chúng ta còn có một nhân chứng lịch sử khác là cầu Long Biên. Ngày 9/10/1954, khi những người lính Pháp cuối cùng rút qua cầu Long Biên, cũng là lúc quân dân ta hoàn toàn kiểm soát Hà Nội. Cây cầu là nơi chào đón đoàn quân chiến thắng về tiếp quản Thủ đô. Được xây dựng từ cuối thế kỷ 19, đây từng là cây cầu thép đầu tiên bắc qua sông Hồng và là niềm tự hào kỹ thuật của Đông Dương thời bấy giờ.
 |
| Những người lính Pháp cuối cùng rút khỏi nội thành qua cầu Long Biên. | Nguồn: TTXVN |
 |
| Cầu Long Biên bây giờ. | Nguồn: Thế Đại - Báo Dân Việt |
Phố Hàng Đào là nơi các tầng lớp nhân dân Hà Nội tề tựu, chào đón đoàn quân tiến về giải phóng Thủ đô ngày 10/10/1954. Đây cũng là nơi đón đoàn xe đầu tiên do Thiếu tướng Vương Thừa Vũ, Chủ tịch Ủy ban Quân chính và bác sĩ Trần Duy Hưng, Phó Chủ tịch Ủy ban Quân chính dẫn đầu, đi qua phố Hàng Đường, Hàng Ngang, Hàng Đào vào trung tâm thành phố. Trung đoàn Thủ đô, các đoàn cơ giới và pháo binh cũng tiến vào thành phố qua cung đường này.
 |
| Sáng 10/10/1954, trong niềm hân hoan chào đón của hàng vạn nhân dân, Đoàn xe chở các chiến sĩ Đại đoàn 308 tiến qua phố Hàng Đào. | Nguồn: Tư liệu TTXVN |
 |
| Phố Hàng Đào ngày nay. | Nguồn: Minh Sơn/Vietnam+ |
Cuối cùng, sân Đoan môn là nơi Binh đoàn Thủ đô và hàng trăm nghìn người dân Thủ đô đã đứng dưới cột cờ để chứng kiến thời khắc lịch sử khi lá cờ đỏ sao vàng được kéo lên, tung bay trong gió chiều 10/10/1954.
 |
| Sân Đoan Môn. | Nguồn: Thế Đại |
Ít ai biết, ngày 10/10 còn là… ngày kỷ niệm khác nữa
Ngoài việc kỷ niệm 71 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, 10/10 còn là:
Ngày 10/10/1945, sắc lệnh số 46/SL về tổ chức đoàn thể Luật sư đã được Bác Hồ thay mặt Chính phủ lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ký kết và ban hành - sự kiện mang tính khai sinh cho ngành nghề Luật sư ở nước ta. Đến ngày 14/1/2013, sau 68 năm từ khi Bác Hồ ký kết sắc lệnh số 46/SL về tổ chức đoàn thể Luật sư, ngày 10/10 được chọn làm Ngày truyền thống Luật sư Việt Nam.
Ngày 10/10 hằng năm còn được chọn là Ngày Chuyển đổi số Quốc gia ở Việt Nam, theo Quyết định số 505/QĐ-TTg, ngày 22/4/2022 của Thủ tướng Chính phủ, nhằm thúc đẩy nhận thức và hành động của toàn xã hội trong công cuộc chuyển đổi số, hướng đến một Việt Nam số toàn diện.
Không chỉ vậy, trên thế giới, 10/10 còn là Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới (World Mental Health Day) - ngày để cộng đồng cùng quan tâm hơn đến sức khỏe tinh thần, chia sẻ và đồng hành cùng nhau vượt qua áp lực trong cuộc sống mới.
Từ khóa:
Blogs
