'Phao cứu sinh' cho dự án BOT 12.000 tỷ đồng của Đèo Cả (HHV) trước nguy cơ vỡ phương án tài chính

Sau gần 6 năm hoạt động, dự án BOT Bắc Giang - Lạng Sơn do liên danh Đèo Cả (HHV) đầu tư đang đối mặt với nhiều khó khăn khi ghi nhận doanh thu sụt giảm mạnh và không còn khả năng phục hồi.

BOT Bắc Giang - Lạng Sơn phát sinh nhiều vướng mắc (Ảnh: A.M)
Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 47/TB-VPCP, kết luận của Thường trực Chính phủ về dự thảo Nghị định quy định chi tiết việc xử lý các vướng mắc tại các dự án BOT giao thông.

Theo đó, Thường trực Chính phủ giao Bộ trưởng Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, Bộ trưởng Bộ Tư pháp và lãnh đạo Bộ Công an rà soát, đánh giá kỹ cơ sở pháp lý, thẩm quyền và phạm vi điều chỉnh. Nội dung trọng tâm là làm rõ việc có hay không quy định chi phí lãi vay trong giai đoạn vận hành, kinh doanh đối với các dự án BOT chấm dứt hợp đồng trước thời hạn, đồng thời đánh giá tác động của việc chấm dứt hợp đồng, hoàn thành trước ngày 30/1/2026.

Bộ Tư pháp có trách nhiệm rà soát cơ sở chính trị, pháp lý về phạm vi điều chỉnh và thẩm quyền ban hành Nghị định, báo cáo Thủ tướng Chính phủ và gửi Bộ Xây dựng trước ngày 30/1/2026.

Trên cơ sở ý kiến của các Bộ, ngành và kết quả rà soát, trường hợp cần quy định cụ thể chi phí lãi vay, Bộ Xây dựng chủ trì phối hợp với Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan liên quan xác định, thống nhất mức chi phí theo nguyên tắc “lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ”, hoàn thiện dự thảo Nghị định và trình Thủ tướng Chính phủ trước ngày 10/2/2026.

Thường trực Chính phủ đồng thời giao Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà trực tiếp chỉ đạo các Bộ, cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện dự thảo Nghị định, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Chính phủ đang hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định chi tiết việc xử lý các vướng mắc tại các dự án BOT giao thông
Được biết, dự án BOT Bắc Giang - Lạng Sơn là một trong những công trình trọng điểm đang được Chính phủ xem xét tháo gỡ vướng mắc. Dự án có tổng mức đầu tư 12.188 tỷ đồng, triển khai theo hình thức đối tác công - tư (PPP), với 100% vốn do nhà đầu tư huy động.

Doanh nghiệp dự án là CTCP BOT Bắc Giang - Lạng Sơn, được thành lập bởi liên danh gồm CTCP Đầu tư Hạ tầng Giao thông Đèo Cả (HHV), CTCP Lizen (LCG), Công ty TNHH Hòa Hiệp và Công ty TNHH Xây dựng Mỹ Đà.

Tuyến cao tốc được thông xe kỹ thuật ngày 30/9/2019, chính thức đưa vào khai thác từ 15/1/2020 và bắt đầu thu phí từ 18/2/2020. Tuy nhiên, sau gần 6 năm vận hành, dự án phát sinh nhiều vướng mắc, đứng trước nguy cơ đổ vỡ phương án tài chính.

Đến cuối năm 2023, doanh nghiệp dự án cho biết phần vốn chủ sở hữu đã được các nhà đầu tư góp đủ, song nguồn vốn tín dụng từ Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank - CTG) mới giải ngân 9.229/10.169 tỷ đồng. Do thiếu hụt dòng tiền, các nhà thầu đã yêu cầu mở thủ tục giải thể doanh nghiệp dự án do không còn khả năng thanh toán.

VietinBank sau đó cũng tạm dừng giải ngân khi dự án không đáp ứng được phương án tài chính ban đầu. Doanh thu thu phí hiện chỉ đạt khoảng 30 tỷ đồng mỗi tháng, tương đương 32% so với kế hoạch, khiến dòng tiền hoàn vốn bị thâm hụt và không đủ chi trả cả gốc lẫn lãi vay.

Bên cạnh đó, việc tuyến cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng chưa hoàn thành khiến Bắc Giang - Lạng Sơn trở thành “cao tốc cụt”, chưa thể khai thác hết công suất và hiệu quả đầu tư.

Theo đại diện doanh nghiệp dự án, hiện công nợ còn hơn 400 tỷ đồng đối với khối lượng xây lắp và khoảng 21 tỷ đồng chi phí giải phóng mặt bằng. Việc nguồn vốn tín dụng bị dừng giải ngân từ tháng 10/2020 đã dẫn đến các khiếu kiện kéo dài của nhà thầu, tiềm ẩn rủi ro ảnh hưởng đến hoạt động vận hành, khai thác bình thường của tuyến cao tốc.

Trước thực trạng này, Bộ Xây dựng đề xuất Nhà nước hỗ trợ khoảng 8.482 tỷ đồng cho 4 dự án BOT có doanh thu sụt giảm nghiêm trọng và không còn khả năng phục hồi, trong đó có dự án BOT Bắc Giang - Lạng Sơn. Động thái này được xem là “phao cứu sinh”, góp phần tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp dự án, đồng thời tạo điều kiện duy trì khai thác, bảo đảm hiệu quả đầu tư và ổn định hệ thống hạ tầng giao thông.
Từ khóa: Doanh Nghiệp

Bài viết liên quan