Thanh tra Chính phủ chỉ ra loạt vi phạm trong phát hành trái phiếu doanh nghiệp

Theo Kết luận số 46/KL-TTCP, Thanh tra Chính phủ phát hiện nhiều tồn tại, khuyết điểm trong hoạt động phát hành và sử dụng vốn trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại 26 tổ chức phát hành, trải rộng các lĩnh vực bất động sản, năng lượng, chứng khoán và thương mại dịch vụ.

Ảnh minh họa
Theo thông báo, Thanh tra Chính phủ (TTCP) thực hiện thanh tra 26 tổ chức phát hành (TCPH) bao gồm các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bất động sản rong đó, bất động sản có 10 TCPH với 88 mã trái phiếu, giá trị hơn 52.573 tỉ đồng, gồm: Công ty TNHH DCT Partners Việt Nam, Tổng công ty CP Đầu tư Phát triển Xây dựng, Công ty CP Đầu tư thương mại Bình Tân, Công ty CP Đầu tư và Kinh doanh nhà Khang Điền, Công ty CP Tập đoàn R&H, Công ty CP Đầu tư Nam Long, Công ty CP Ngoại thương và phát triển địa ốc Châu Lục, Công ty CP Hội An Invest….

Lĩnh vực năng lượng có 3 TCPH với 5 mã trái phiếu, giá trị hơn 3.832 tỉ đồng, gồm: Công ty CP Tập đoàn PC1, Công ty CP Xây dựng và Năng lượng VCP, Công ty CP Năng lượng Bắc Phương.

Thương mại dịch vụ gồm 6 TCPH với 70 mã trái phiếu, giá trị hơn 20.305 tỉ đồng, gồm: Công ty CP Xuất nhập khẩu Vật tư Nông nghiệp III, Công ty CP Tổng hợp Thế giới Xanh, Công ty CP Đầu tư và Quản lý khách sạn TNH, Công ty TNHH Nam Rạch Chiếc, Công ty CP Đầu tư Thành Thành Công.

Kinh doanh chứng khoán có 2 TCPH với 53 mã trái phiếu, giá trị hơn 18.376 tỷ đồng, gồm: Công ty CP Chứng khoán Rồng Việt, Công ty CP Chứng khoán Tiên Phong. Sản xuất kinh doanh có 2 TCPH với 31 mã trái phiếu, giá trị hơn 13.097 tỷ đồng.

Trong giai đoạn thanh tra, có 6 TCPH đã thanh toán hết trái phiếu với giá trị hơn 9.707 tỉ đồng; có 17 TCPH đã tất toán một số mã trái phiếu, mua lại trước hạn toàn bộ một phần trái phiếu với giá trị hơn 52.862 tỉ đồng. Trong đó có 03 TCPH có nợ quá hạn đối với gốc và lãi trái phiếu với tổng số tiền nợ trên 10.625 tỷ đồng

Qua thanh tra việc chấp hành chính sách pháp luật về phát hành TPDN riêng lẻ và sử dụng nguồn tiền từ TPDN đối với 26 TCPH hoạt động trong nhiều lĩnh vực, ngành nghề khác nhau như bất động sản, năng lượng, kinh doanh chứng khoán, thương mại dịch vụ, sản xuất kinh doanh và lĩnh vực khác cho thấy vẫn còn một số tồn tại, hạn chế, khuyết điểm.

Cụ thể, về chấp hành các quy định trước phát hành/chào bán. Có 05 TCPH phát hành/chào bán trái phiếu chưa đáp ứng đ ủ điều kiện theo quy định như CTCP Xuất nhập khẩu Vật tư Nông nghiệp III, CTCP Tổng hợp Thế giới Xanh, CTCP CP Đầu tư Thành Thành Công, CTCP Thành Thành Công Biên Hòa, CTCP Tập đoàn Đầu tư I.P.A).

Có 17 TCPH công bố thông tin chưa đầy đủ nội dung theo quy định, như: thông tin cụ thể về mục đích phát hành, chưa nêu thời điểm giải ngân nguồn vốn từ phát hành trái phiếu, ngày dự kiến phát hành, thông tin v ề tài sản đảm bảo không đầy đủ (CTCP Đầu tư và Kinh doanh nhà Khang Điền, CTCP Đầu tự và Quản lý khách sạn TNH, CTCP Cá Tầm Việt Nam, CTCP Tập đoàn Đầu t ư I.P.A…

Có 03 TCPH công bố thông tin trước đợt chào bán không đúng thời hạn theo quy định và có 01 TCPH (CTCP Thành Thành Công Biên Hòa) không công bô thông tin phải công bô theo quy định (không công bô phương án phát hành).

Theo cơ quan thanh tra, có 03 TCPH chưa thực hiện đăng ký, lưu ký trái phiếu hoặc đăng ký, lưu ký trái phiếu không đúng thời hạn theo quy định (CTCP Đầu tư Nam Long, CTCP Thành Thành Công Biên Hòa, CTCP Đầu tư Thành Thành Công); 04 TCPH chưa thực hiện đăng ký, lưu ký trái phiếu tập trung tại Tổng Công ty Lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam, Sở Giao dịch chứng khoán hoặc đăng ký, lưu ký trái phiếu không đúng thời hạn theo quy định.

Về tài sản đảm bảo, trong số 26 TCPH được kiểm tra, có 20 TCPH phát hành trái phiếu với 137 mã trái phiếu, giá trị hơn 84.314 tỷ đồng, có biện pháp bảo đảm (bảo lãnh và/hoặc tài sản đảm bảo). Qua kiểm tra cho thấy, có 03 TCPH có vi phạm, khuyết điểm về tài sản đảm bảo, như: chưa có bảo lãnh, thiếu tài sản đảm bảo theo công bố thông tin, tài sản đảm bảo chưa đăng ký giao dịch bảo đảm, chưa thực hiện phong toả tài sản đảm bảo là cổ phiếu/cổ phần, tài sản đảm bảo không đủ điều kiện để thế chấp, tài sản đảm bảo không đủ tỷ lệ bảo đảm tối thiểu theo cam kết.

Thông báo cũng chỉ rõ, hầu hết các TCPH đều có vi phạm, khuyết điểm về công bố thông tin như không thực hiện công bố thông tin kết quả phát hành, không công bố thông tin định kỳ 06 tháng, hàng năm về Báo cáo tài chính, tình hình sử 4 dụng tiền thu được từ phát hành trái phiếu, tình hình thanh toán gốc lãi trái phiếu, tình hình thực hiện các cam kết của doanh nghiệp phát hành.

Theo báo cáo của 26 TCPH được thanh tra, các TCPH đã thanh toán trả tiền gốc trái phiếu hơn 62.569 tỷ đồng; trả tiền lãi trái phiếu hơn 26.719 tỷ đồng. Trong đó có 02 TCPH đã thanh toán đủ gốc, lãi cho nhà đầu tự nhưng còn có một số kỳ chậm trả lãi TPDN cho nhà đầu tư (CTCP Xuất nhập khẩu Vật tư Nông nghiệp III, CTCP Tổng hợp Thế giới Xanh). Có 03 TCPH đã không thanh toán đầy đủ gốc, lãi trái phiếu; quá hạn thanh toán gốc, lãi trái phiếu từ năm 2023.

Có 14 TCPH đã sử dụng số tiền thu được của một số mã trái phiếu không đúng với phương án đã được phê duyệt, công bố thông tin hoặc không đúng quy dịnh pháp luật. Có 08 TCPH sử dụng tiền thu từ phát hành TPDN để chuyển cho đối tác theo các hợp đồng hợp tác đầu tư hoặc bổ sung vốn cho công ty con nhưng không cung cấp được căn cứ, tài liệu chứng minh việc quản lý, giám sát được mục đích sử dụng vốn TPDN

Từ kết quả thanh tra, TTCP phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Tài chính chỉ đạo Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước căn cứ quy định pháp luật có liên quan để xem xét, xử lý theo thẩm quyền đối với những vi phạm của các TCPH và các đơn vị tư vấn liên quan đã nêu tại kết luận thanh tra.

Đồng thời, tăng cường thanh tra, kiểm tra, rà soát, xử lý vi phạm đối với các tổ chức phát hành, đơn vị tư vấn trong việc phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, sử dụng vốn trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ và việc công bố thông tin theo quy định của pháp luật.

Trong quá trình xem xét, xử lý, trường hợp phát hiện có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng, gây hậu quả thì chuyển thông tin vụ việc cho cơ quan chức năng xem xét, xử lý theo quy định.

Bài viết liên quan