‘Tin đồn về Hòa Phát có thật hay không’ và câu chuyện FOMO của nhà đầu tư

Sáng 5/2, chương trình Café cùng Chứng của Chứng khoán SSI lên sóng số đặc biệt nhân dịp SSIAM chạm mốc 1 tỷ USD tài sản quản lý (AUM). Dấu mốc này xuất hiện trong bối cảnh thị trường vốn Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn hóa cao hơn, với yêu cầu ngày càng rõ ràng về minh bạch, quản trị và trách nhiệm đối với dòng vốn trung – dài hạn.

Nội dung thảo luận của chương trình tập trung vào những câu hỏi cốt lõi: Làm thế nào để tăng trưởng quy mô mà không đánh đổi chất lượng quản lý; vai trò của kỷ luật đầu tư và quản trị rủi ro trong một thị trường ngày càng chuẩn hóa.

Trong số Café cùng Chứng đặc biệt, ông Nguyễn Nghĩa Tuấn – Phó Giám đốc Phát triển Kinh doanh SSIAM đã có cuộc trao đổi cùng Host Hồ Hữu Tuấn Hiếu, chuyên gia chiến lược đầu tư thuộc Trung tâm Tư vấn & Phân tích đầu tư SSI Research.

Đáng chú ý, ở phần hỏi – đáp, khi bàn về cơ hội và hiệu quả đầu tư, host Hồ Hữu Tuấn Hiếu đưa ra câu hỏi từ một nhà đầu tư: “Tin về Hòa Phát hôm qua có thật hay không?”.

Theo host chương trình, đây là tình huống mà nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán gặp phải rất thường xuyên: Tin đồn.

Trả lời câu hỏi này, ông Hồ Hữu Tuấn Hiếu thẳng thắn cho biết ông không thể khẳng định thật hay giả, bởi không có đủ thông tin để kiểm chứng. Bản thân ông cũng đang nắm giữ cổ phiếu HPG (Hòa Phát) trong danh mục, nhưng không đưa ra bất kỳ quyết định đầu tư nào chỉ dựa trên tin đồn.

Nói về các tin đồn trên thị trường chứng khoán, host Hồ Hữu Tuấn Hiếu cho rằng đây có thể xem là một “cái bẫy”, hoặc nhẹ hơn, là một dạng rào cản mà nhà đầu tư cá nhân thường xuyên gặp phải trong hành trình đầu tư. Trên thị trường luôn xuất hiện rất nhiều thông tin, nhưng cách nhà đầu tư tiếp nhận và phản ứng với thông tin mới là yếu tố quyết định.

Thực tế, nhà đầu tư cá nhân không đủ nguồn lực để xử lý và kiểm chứng toàn bộ các tin đồn, trong khi lại rất dễ rơi vào trạng thái FOMO, chạy theo những biến động ngắn hạn.

FOMO (Fear of Missing Out) là một dạng hội chứng tâm lý phổ biến, mô tả trạng thái lo lắng và sợ bị bỏ lỡ khi nhà đầu tư tin rằng mình đang đứng ngoài một cơ hội, xu hướng hay trải nghiệm hấp dẫn mà số đông đang tham gia.

Trong bối cảnh mạng xã hội và dòng thông tin lan truyền với tốc độ cao, FOMO dễ dàng bị kích hoạt, khiến nhà đầu tư ra quyết định vội vàng, thiếu cơ sở phân tích. Trên thị trường chứng khoán, hội chứng này thường biểu hiện qua việc mua đuổi theo tin đồn, chạy theo dòng tiền ngắn hạn hoặc hành động chỉ vì “sợ chậm chân”, thay vì dựa trên nền tảng doanh nghiệp và chiến lược đầu tư dài hạn.

Host Hồ Hữu Tuấn Hiếu, chuyên gia chiến lược đầu tư thuộc Trung tâm Tư vấn & Phân tích đầu tư SSI Research

Ví dụ với cổ phiếu Hòa Phát, khi thấy dòng tiền giải ngân mạnh, nhiều nhà đầu tư có xu hướng “ồ ạt làm theo”. Theo host Hồ Hữu Tuấn Hiếu, nếu hành động như vậy trong thời gian dài và với nhiều vị thế, khả năng thua sẽ nhiều hơn.

Để minh họa sự khác biệt trong cách xử lý rủi ro, host chương trình chia sẻ một câu chuyện thực tế về một quỹ mở trên thị trường thời gian qua (không thuộc SSI) nắm giữ cổ phiếu DGC (Hóa chất Đức Giang) trong nhóm 3 cổ phiếu có tỷ trọng lớn nhất danh mục. Khi DGC xuất hiện những thông tin bất lợi theo tin đồn và giá cổ phiếu giảm mạnh mà không có nguyên nhân rõ ràng:

- Nếu là nhà đầu tư cá nhân nắm giữ DGC tại thời điểm đó, phản ứng phổ biến thường là chờ đợi, dù không rõ tin xấu đến từ đâu. Đặc biệt, với những nhà đầu tư nắm giữ tỷ trọng lớn, việc cắt lỗ trở nên rất khó khăn về mặt tâm lý.

- Đối với quỹ đầu tư, việc ra quyết định tuân thủ theo một bộ nguyên tắc (mandate) rõ ràng. Quỹ trong ví dụ đã chủ động bán ra ngay khi xuất hiện thông tin bất lợi, đúng với nguyên tắc quản trị rủi ro. Dù DGC nằm trong nhóm cổ phiếu lớn của danh mục, nhưng tỷ trọng không quá cao, và các cổ phiếu khác vẫn đủ sức giúp hiệu quả đầu tư của quỹ được duy trì trong trung – dài hạn.

So sánh với nhà đầu tư cá nhân nắm giữ tỷ trọng lớn một cổ phiếu, rõ ràng lợi thế đa dạng hóa danh mục của quỹ đầu tư là vượt trội. Từ đó, host Hồ Hữu Tuấn Hiếu cho rằng nhà đầu tư cá nhân không nhất thiết phải đưa toàn bộ dòng tiền vào chứng chỉ quỹ, nhưng có thể cân nhắc phân bổ khoảng 20% danh mục vào các quỹ mở, nhằm tăng mức độ an toàn và kỷ luật trong đầu tư.

Đây được xem là một cách tiếp cận thận trọng và hợp lý trong phân bổ tài sản, đặc biệt trong bối cảnh thị trường ngày càng đòi hỏi cao hơn về quản trị rủi ro và tư duy đầu tư dài hạn.