Một công ty con của HAGL (HAG) vào diện bị giám sát thuế: Bất ngờ với 'vòng xoay' tài chính

Cục Thuế vừa ban hành công văn về việc tăng cường quản lý thuế đối với nhóm doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro như thua lỗ nhiều năm hoặc lợi nhuận mỏng.

Theo đó, Cục thuế đã rà soát và tổng hợp danh sách 302 doanh nghiệp có doanh thu từ 1.000 tỷ đồng trở lên nhưng phát sinh lỗ liên tiếp trong hai năm 2023–2024, đồng thời đề nghị cơ quan thuế các địa phương đưa vào kế hoạch kiểm tra theo chuyên đề.

Danh sách này có nhiều doanh nghiệp quy mô lớn. Thậm chí còn xuất hiện nhiều cái tên quen thuộc trên thị trường, trong đó có Công ty TNHH Hưng Thắng Lợi Gia Lai – một mắt xích đáng chú ý trong hệ sinh thái Hoàng Anh Gia Lai (HAG) của ông Đoàn Nguyên Đức (bầu Đức). Đặc biệt, mới đây, Hoàng Anh Gia Lai đang lên kế hoạch IPO công ty này.

Hưng Thắng Lợi Gia Lai và vòng xoay tăng vốn

Hưng Thắng Lợi Gia Lai được thành lập tháng 10/2016 với vốn điều lệ ban đầu 100 tỷ đồng, hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp – từ sản xuất phân bón đến chăn nuôi, chế biến thực phẩm.

Chỉ trong năm 2017, doanh nghiệp này đã 3 lần tăng vốn, từ 100 tỷ đồng lên 785 tỷ đồng.

Đến tháng 3/2018, Hoàng Anh Gia Lai chi hơn 2.477 tỷ đồng để mua 76,93 triệu cổ phần, nâng tỷ lệ sở hữu lên 98%, chính thức biến Hưng Thắng Lợi Gia Lai thành công ty con. Giá mua mỗi cổ phần là 32.200 đồng.

Tháng 11/2019, doanh nghiệp chuyển đổi từ công ty cổ phần sang công ty TNHH. Hoàng Anh Gia Lai trở thành công ty mẹ sở hữu 98% vốn điều lệ. Hai cổ đông còn lại là ông Thủy Ngọc Dũng (Giám đốc) và bà Lê Thị Liễu, mỗi người 1%.

Sau khi chuyển mô hình sang công ty cổ phần, HAGL bán bớt gần 15,3 triệu cổ phần (tỷ lệ 19,78%) cho các bên khác, giảm tỷ lệ sở hữu xuống 78,29%). Các bên khác tham gia mua là Công ty TNHH Dịch vụ Nông nghiệp Tây Nguyên (4,945%), CTCP Thực phẩm Heygo (4,451%), CTCP Lê Me (10,385%). Đáng chú ý, cả 3 doanh nghiệp này đều là công ty con trong hệ sinh thái HAGL.

Với giao dịch này, trong năm, Hoàng Anh Gia Lai ghi nhận khoản chênh lệch hơn 55,2 tỷ đồng vào lợi nhuận chưa phân phối trên BCTC hợp nhất.

Năm 2021, HAGL lại mua lại cổ phần từ Heygo, Lê Me và Nông nghiệp Tây Nguyên với mức chi 512 tỷ đồng để nâng sở hữu trở lại 98%. Khoản chênh lệch hơn 627 tỷ đồng của giá gốc đầu tư với giá trị tài sản được ghi nhận gia tăng lỗ lũy kế trên bảng cân đối.

Năm 2023, doanh nghiệp tiếp tục được tăng vốn lên 1.285 tỷ đồng, trong đó 500 tỷ đồng tăng thêm được chuyển từ khoản phải thu với Hưng Thắng Lợi Gia Lai thành vốn góp. HAGL nâng tỷ lệ sở hữu lên 98,77%. Phần chênh lệch giá trị hơn 734 triệu đồng được ghi nhận giảm lỗ lũy kế trên bảng cân đối.

Đến tháng 10/2025, vốn điều lệ tiếp tục nâng lên 1.685 tỷ đồng, trong đó HAGL chuyển 300 tỷ đồng nợ thành vốn góp. Ngoài ra, 2 cổ đông cá nhân mỗi người góp thêm 50 tỷ đồng. Cơ cấu sở hữu lại được cập, trong đó Hoàng Anh Gia Lai giảm tỷ lệ sở hữu về mức 93,14%. Chênh lệch giá trị gốc đầu tư với giá trị sổ sách hơn 136,5 tỷ đồng lại được ghi nhận làm giảm lợi nhuận lũy kế chưa phân phối trên bảng cân đối.

Hưng Thắng Lợi Gia Lai đổi tên, lên kế hoạch IPO

Một trong những lý do khiến HAGL thâu tóm Hưng Thắng Lợi Gia Lai là nhằm thu hồi công nợ, xoay vòng tài chính. Bên cạnh đó, một lợi thế âm thầm khác, là tại thời điểm bị thâu tóm, Hưng Thắng Lợi Gia Lai đang là cổ đông lớn nắm hơn 8,4% vốn điều lệ tại Nông nghiệp Quốc tế Hoàng Anh Gia Lai (HNG).

Ngoài ra, Hưng Thắng Lợi còn sở hữu 100% Công ty TNHH MTV Phát triển Nông nghiệp Đại Thắng tại Lào, đơn vị đang quản lý 1.625ha cây ăn trái tại tỉnh Champasak (Lào).

Năm 2025 tiếp tục ghi dấu ấn khi Hưng Thắng Lợi Gia Lai được đổi tên thành CTCP Đầu tư Quốc tế Hoàng Anh Gia Lai, chuẩn bị cho kế hoạch niêm yết trong năm 2026.

Khoản đầu tư thua lỗ của Công ty mẹ HAGL

Là cái tên được HAGL ưu ái nhất khi lên kế hoạch IPO, niêm yết cổ phiếu ngay trong năm 2026 này, nhưng Hưng Thắng Lợi Gia Lai (tên cũ) lại khiến 'mẹ' HAGL buồn nhất.

Số liệu ghi nhận, tính đến cuối năm 2025, Công ty mẹ HAGL đầu tư vào 7 công ty con với tổng giá trị 12.184 tỷ đồng, tăng 293 tỷ đồng so với đầu năm. Trong đó, riêng khoản đầu tư vào Hưng Thắng Lợi Gia Lai lên tới 3.289 tỷ đồng, đứng thứ hai trong danh mục. Đây đồng thời cũng là khoản đầu tư phải trích lập dự phòng lớn nhất, gần 713 tỷ đồng.

Nguồn HAGL

Một diễn biến khác đáng chú ý trong bức tranh tài chính của Hưng Thắng Lợi Gia Lai là việc doanh nghiệp đã phát hành thành công lô trái phiếu 1.000 tỷ đồng. Lô trái phiếu HTL12501 này có kỳ hạn 3 năm, phát hành tháng 8/2025, đáo hạn vào tháng 8/2028.

Việc Hưng Thắng Lợi Gia Lai xuất hiện trong danh sách 302 doanh nghiệp bị giám sát trong bối cảnh cơ quan thuế tăng cường kiểm tra chuyên đề cho thấy cơ chế ngày càng 'siết chặt'. Những doanh nghiệp có lịch sử tái cấu trúc phức tạp, lỗ lũy kế hoặc lợi nhuận mỏng sẽ là nhóm chịu áp lực lớn hơn – đặc biệt khi đang đứng trước các kế hoạch huy động vốn hoặc niêm yết.

HAGL đang trong giai đoạn tái định vị

HAGL vừa công bố tài liệu dự kiến trình ĐHĐCĐ thường niên năm 2026, trong đó có nhiều thông tin gây bất ngờ cho cổ đông.

Theo đó, sau nhiều năm xoay trục sang nông nghiệp với trái cây chủ đạo là chuối và sầu riêng, HAGL đang bắt đầu tái định vị danh mục đầu tư, với trọng tâm mới là cà phê và dâu tằm.

Trên thực tế, trong năm 2025, HAGL đã không mở rộng thêm diện tích trồng chuối, giữ nguyên quy mô sầu riêng. Ở mảng chăn nuôi, công ty cũng không xây dựng thêm chuồng trại mới, mà chỉ tập trung tái đàn.

Trong khi đó công ty trồng mới 3.000ha cà phê (Arabica và Robusta) và 1.000ha dâu tằm.
Về kết quả kinh doanh, năm 2025, HAGL ghi nhận 7.432 tỷ đồng doanh thu, vượt gần 35% kế hoạch năm. Lợi nhuận sau thuế đạt 2.240 tỷ đồng, gấp đôi chỉ tiêu đề ra.

-Hồ Nga